निवृत्तीनंतरही न थकता, न थांबता धडाडीने कार्यरत असलेला पत्रकार : जयंत करंजवकर !  – योगेश वसंत त्रिवेदी

                   

महाराष्ट्र सरकारच्या माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयात कोणत्याही बढतीची अपेक्षा न बाळगता जिथे पाठवण्यात येईल तिथे झोकून देऊन समरस होऊन तब्बल 38-40 वर्षे काम करुन निवृत्त झालेला आमचा परम मित्र जयंत करंजवकर आज निवृत्तीनंतर सुमारे 10 वर्षे झाली तरी न थकता न थांबता दुप्पट उत्साहाने कार्यरत आहे.  मध्यंतरी मोठ्या शस्त्रक्रियेला सामोरे जावे लागलेले जयंतराव फिनिक्स सारखे पत्रकारितेत पुन्हा झेपावले. मुंबई मित्र चे काम करता करता वृत्तमानस, आपलं महानगर, नवराष्ट्र मधे लिखाण करता करता ज्येष्ठ पत्रकार अनिकेत जोशी यांच्या बित्तंबातमी या  दैनिकात जयंतरावांनी काम सुरु केलं. आता ते ज्येष्ठ पत्रकार श्री. राजन चव्हाण हे कार्यकारी संपादक असलेल्या  ‘कोकण साद’ चे मुंबई चे विशेष राजकीय प्रतिनिधी म्हणून चौफेर फलंदाजी करीत आहेत. ‘अरे योगेश ! आज काय बातमी बनवू या ? मी बघ,  अशी अशी बातमी केली आहे. चकोर, बुलेट पोस्ट, भवताल, मातीचे पाय असे विविध स्तंभ जयंतराव सहज म्हणून लिहून हातावेगळे करतात. आताच्या राजकीय परिस्थितीच्या अनुषंगाने आपल्याला या बातम्यांमध्ये काय आणि कसे उल्लेख करता येतील ? मुख्यमंत्र्यांनी तर जोरदार दांडपट्टा फिरवायला घेतलाय. विरोधक चाचपडताहेत. उद्धव ठाकरे काय भूमिका घेताहेत. शरद पवार काय गुगली टाकताहेत. आज आर आर आबा हवे होते’, असे संवाद गेल्या काही वर्षापासून जयंत करंजवकर आणि मी, अशा आमच्या दोघांत सतत होत असतात. महाराष्ट्रात सर्वत्र त्यांचा संचार सुरु आहे. अग्रलेख असो,  चकोर असो, भवताल असो की मग प्रासंगिक लेख असो, जयंतराव अगदी प्रमाणिकपणे आणि हिरीरीने हे लिखाण करतांना दिसतात.  जयंतराव करंजवकर ! एक बातमीसाठी झपाटलेला, बातमीवर जबरदस्त प्रेम करणारा परखड पत्रकार आणि परोपकारी परममित्र अशी जयंतरावांची ओळख करून द्यावी लागेल. 38 वर्षे शासनाच्या सेवेत काम केल्यानंतरही पायाला भिंगरी लावल्याप्रमाणे पूर्णपणे पत्रकारिता न थकता, न दमता त्यांनी सुरु ठेवली आहे. सरकारी सेवेत काम करणारा कर्मचारी काम करू शकतो ? या प्रश्‍नाचं सडेतोड उत्तर म्हणजे जयंत करंजवकर. कौटुंबिक जबाबदारी अंगावर लवकर पडल्यामुळे गिरगावात राहणार्‍या जयंत करंजवकरांना सरकारी नोकरी पत्करावी लागली. भावंडांचे संसार उभे करणे आणि स्वतःचा प्रपंच चालवणे ही दुहेरी कसरत करताना अर्धांगिनीचा हातभारही मोलाचा ठरला. ज्योत्स्ना वहिनींनी पण केंद्र सरकारची नोकरी करून काही वर्षापूर्वीच त्या निवृत्त झाल्या. अमय आणि अक्षय ही सोन्यासारखी मुले पण स्वतःच्या पायावर उभी राहिली. 

असे असले तरी समाजसेवेचा आणि पत्रकारितेचा वसा घेतलेले जयंतराव स्वस्थ बसूच शकत नाहीत आणि बसणारही नाहीत. वाचन आणि लेखन, सामाजिक काम हा तर त्यांचा प्राणवायूच ! वाचनाची प्रचंड आवड असलेल्या जयंतरावांनी मराठी, हिंदी, इंग्रजी पुस्तकांचे अक्षरशः अनेक कप्पे वाचून पूर्ण केलेत. निरनिराळ्या कल्पना त्यांच्या डोक्यात येणार आणि त्या पूर्ण करण्यासाठी ते अहोरात्र झटणार याचा अनुभव फार जवळून घेतलाय.
शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांचा कडवट सैनिक असलेले जयंत करंजवकर ! गिरगावची प्रमोद नवलकरांची शाखा 1968-69 च्या काळात उभी करण्यात सिंहाचा वाटा जयंतरावांचा. त्यामुळे शिवसेनाप्रमुखांवरची साहित्य संपदा त्यांनी संपूर्ण वाचून काढली. या प्रेमामुळेच त्यांच्या डोक्यातून बाळासाहेबांवरचा पोवाडा तयार करण्याची कल्पना सुचली आणि हा पोवाडा नंदेश आणि संदेश उमप यांच्या सहकार्याने शाहीर विठ्ठल उमप यांच्या पहाडी आवाजात गाऊन घेतला.
इतकेच नव्हे तर त्यांच्या आवाजातल्या या पोवाड्याच्या सीडीचे प्रकाशन ‘मातोश्री’वर 20 जानेवारी 2010 रोजी दस्तुरखुद्द बाळासाहेबांच्या शुभहस्ते घडवून आणले. डॉ. निलम गोर्‍हे यांच्या सहकार्याने झालेल्या या प्रकाशनासाठी बाळासाहेबांनी केवळ 10 मिनिटेच दिली होती. पण बाळासाहेब आणि शाहीर विठ्ठल उमप एकत्र आले आणि जी मैफिल जमली त्यात तास-दीड तास कुठे गेला हे कळलेच नाही. हा आविष्कार होता जयंत करंजवकरांचा.
मंत्रालयात काम करताना गजानन कीर्तिकर, प्रभाकर मोरेंपासून तर आर.आर. पाटील, छगन भुजबळ यांच्यापर्यंत मग ते मंत्री, उपमुख्यमंत्री, मंत्री या सर्व पदावर असताना जयंतराव करंजवकर आणि वसंतराव पिटके यांनी माहिती खात्याचे विभागीय संपर्क अधिकारी ते जनसंपर्काधिकारी म्हणून जबाबदारी यशस्वीपणे पार पाडली. आर.आर. आबा ग्रामविकास मंत्री असताना त्यांचे ‘जलस्वराज्य’ हे पुस्तक जयंत करंजवकरांनी अत्यंत परिश्रमपूर्वक तयार केले. त्यांचे सर्वत्र कौतुकही झाले. त्यामुळेच संत गाडगे बाबांचे परम भक्त म्हणूनही आर आर आबांची पुढे ओळख रुढ झाली. आर आर आबांची स्वच्छतेची संकल्पना आता केंद्रात आली आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भारत स्वच्छता अभियानाच्या माध्यमातून सर्वांच्या हाती झाडू आला. यातही जयंत करंजवकरांचा खारीचा वाटा म्हणावा लागेल.
जयंत करंजवकरांनी स्वतः असंख्य खस्ता खाल्ल्या पण मित्रांचे भले कसे होईल, याचाच त्यांनी सदैव विचार केला. बाळासाहेब ठाकरे म्हणत त्याप्रमाणे ‘माशाचे अश्रू’ कुणाला दिसत नाहीत, हेच इथेही लागू पडते. 40 वर्षांपूर्वी जयंत करंजवकर यांची आणि माझी भेट झाली आणि आम्ही एकमेकांचे जिवलग मित्र कसे झालो हे कळलेच नाही. जयंत करंजवकर, प्रभाकर राणे, राजन चव्हाण, देवदास मटाले आणि मी गेल्या 35-40 वर्षांपासून एकत्र आहोत.
राजन चव्हाण सिंधुदुर्गात स्थायिक झाले असले तरी त्यांच्या मायेची पाखर सदैव असते. आजही जयंतराव,किशोर आपटे,  खंडुराज गायकवाड आणि मी राजकीय पत्रकारितेच्या निमित्ताने एकत्र फिरत असतो. प्रा. अनंत गाडगीळ, मधु चव्हाण, माधवराव भांडारींबरोबर गप्पा मारत असतो. मध्यंतरी जयंतरावांच्या मेंदूवर मोठी शस्त्रक्रिया झाली. पण शस्त्रक्रिया झाल्याबरोबर दुस-याच दिवशी त्यांनी चक्क इस्पितळातूनही बातम्या पाठवायला मागेपुढे पाहिले नाही. बातमी हाच त्यांचा प्राणवायू आहे. त्यांच्या हातून पत्रकारितेची अखंड सेवा घडो यासाठी त्यांना उदंड आयुष्य आणि ठणठणित आरोग्य लाभो हीच परमेश्‍वर चरणी प्रार्थना!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!